Wielkiej transformacji nie udźwignie rynek — potrzebny państwowy plan rozwoju

Budowa atomu, sieci i nowego przemysłu wymaga inwestycji, których prywatny kapitał nie podejmie, bo zwracają się po dekadach. Razem chce jednego państwowego funduszu koordynującego kluczowe inwestycje i zniesienia konstytucyjnego limitu 60% długu, który je blokuje.

Wielkiej transformacji nie udźwignie rynek — potrzebny państwowy plan rozwoju sprawiedliwa-transformacja

Elektrownia jądrowa zwraca się po kilkudziesięciu latach, sieć przesyłowa jeszcze później, a nowy przemysł potrzebuje cierpliwego kapitału na starcie. To inwestycje, których prywatny rynek — nastawiony na szybki zysk — po prostu nie podejmie. Razem stawia więc na to, co w takich sytuacjach robią wszystkie państwa, którym się udało: planuje i inwestuje samo.

Rynek nie zbuduje przyszłości, bo patrzy krótko

Program Razem nazywa problem wprost: strategiczne inwestycje trzeba robić tam, gdzie zależy od tego przyszłość kraju, a nie tam, gdzie rynek dostrzega okazję na szybki zysk. Rozproszone, doraźne decyzje nie zbudują ani atomu, ani krajowej produkcji, ani odpornej sieci. Dlatego Razem chce jednego państwowego funduszu koordynującego kluczowe inwestycje w nowy przemysł, infrastrukturę i technologie — zamiast dziesiątek nieskoordynowanych programów.

Zdjąć hamulec, którym jest limit długu

Największą przeszkodą nie są dziś pieniądze, lecz reguła: zapisany w Konstytucji limit 60% długu publicznego w relacji do PKB. Razem chce go znieść, bo blokuje finansowanie inwestycji, które zwrócą się z nawiązką — dokładnie tych, od których zależy rozwój. Sens tej zmiany nie polega na przyzwoleniu na lekkomyślne zadłużanie: chodzi o odróżnienie inwestycji o długim okresie zwrotu — atomu czy sieci — od finansowania bieżącej konsumpcji, bo tylko to drugie reguła długu ma powód dyscyplinować.

Zniesienie limitu 60% długu dotyczy uznaniowej reguły konstytucyjnej ograniczającej zdolność inwestycyjną państwa; nie znosi to dyscypliny finansów publicznych, lecz odblokowuje finansowanie inwestycji o długim okresie zwrotu.

Co proponuje Razem

Stworzymy długoterminowy i ambitny plan rozwoju gospodarczego Polski oparty o jeden państwowy fundusz koordynujący kluczowe inwestycje w tworzenie nowego przemysłu, budowę infrastruktury i rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych technologii w Polsce.— Deklaracja programowa Razem — „Polska z atomu, krzemu i stali”, partiarazem.pl
  • Jeden państwowy fundusz koordynujący strategiczne inwestycje zamiast rozproszonych programów.
  • Zniesienie konstytucyjnego limitu 60% długu, który blokuje inwestycje o długim okresie zwrotu.
  • Państwo jako inwestor tam, gdzie rynek patrzy zbyt krótko, by zbudować przyszłość.

Jak państwo buduje przewagę technologiczną, rozwija siostrzany serwis Razem dla nauki. Więcej w dziale Sprawiedliwa transformacja.

Źródła i dalsza lektura